Als de kinderen met hun andere ouder op vakantie gaan of daar een paar weken zijn in de zomer, kan het thuis ineens behoorlijk stil worden. Geen stemmen boven, geen schoenen in de gang, geen ruzie over wie er op welke plek op de bank mag zitten. Geen gezelligheid om je heen, geen aanspraak. Voor veel gescheiden moeders is het een moment van buikpijn of zelfs tranen. Hoe kun je hiermee omgaan zodat het niet je dagelijks leven beheerst, iedere zomervakantie opnieuw?
Allereerst is het interessant om niet alleen te kijken naar het gemis, maar ook naar wat eronder zit. Want soms worden niet alleen de kinderen gemist. Soms wordt vooral het leven gemist dat je ooit voor je zag. De gezinsvakanties die je dacht te gaan maken. Samen in de auto, met z’n allen naar de camping of een huisje in Frankrijk, kinderen die groter worden en ieder jaar weer nieuwe herinneringen maken.
Toen je aan kinderen begon, was het waarschijnlijk niet de bedoeling dat jij op een later moment thuis zou zitten terwijl je kinderen met jouw ex op vakantie gingen. Dat kan pijn doen. Ook als de scheiding inmiddels al jaren geleden is.
Het gezin dat je dacht te krijgen
Misschien zit een deel van het verdriet dus niet in het feit dat je kinderen op vakantie zijn, maar in het besef dat het gezin dat je ooit voor je zag er niet meer is. Dat is iets anders dan je kinderen missen. Je kunt bijvoorbeeld naar een foto van je kinderen aan een zwembad kijken en denken: wat heerlijk dat ze het zo leuk hebben. En tegelijkertijd voelen: dit had ik ooit anders gedacht. Die twee gedachten kunnen prima naast elkaar bestaan. Het ene maakt het andere niet minder waar.
Juist dat onderscheid kan helpen. Want als alles onder het kopje ‘ik mis mijn kinderen’ terechtkomt, kan het verdriet zich behoorlijk vastzetten. Terwijl er misschien ook verdriet zit om een toekomstbeeld dat niet is uitgekomen. Om de gezinsfoto’s die er anders uitzien dan je ooit had bedacht. Dat hoeft niet iedere zomer opnieuw een drama te worden. Maar het mag wel even schuren.
Gunnen is misschien een betere focus
Daarna kan de aandacht weer ergens anders naartoe: naar de vakantie die je kinderen op dit moment wél hebben Want wat is het eigenlijk fijn dat ze met hun andere ouder op vakantie kunnen! Dat ze ergens anders wakker worden, nieuwe dingen meemaken, veel te laat naar bed gaan en waarschijnlijk een hoeveelheid ijs eten die thuis niet door de keuring zou komen. Ze bouwen herinneringen op met hun andere ouder.
Niet in plaats van de herinneringen met jou, maar daarnaast. Dat is misschien wel een van de lastigste dingen aan gescheiden ouderschap: je hoeft niet bij alles aanwezig te zijn wat belangrijk is in het leven van je kinderen. Natuurlijk was je er graag zelf bij geweest, maar laat overheersen dat het superfijn is dat je kinderen deze vakantie meemaken. Gunnen en blij zijn voor een ander geven een warm hart, verzachten je gemis en verdriet. Dat voelt heel anders dan jezelf iedere dag vertellen hoeveel je ze mist. Gemis mag er zijn, maar laat gunnen ook een keuze zijn.
Wat doet deze ruimte met jou?
Er zit ook iets anders interessants aan weken zonder kinderen. Ineens is er ruimte die er normaal niet is. Niet alleen ruimte in je agenda, maar ook in je hoofd. Je hoeft niet voortdurend vooruit te denken. Er hoeft niemand op tijd naar bed, er hoeft geen gymtas gewassen en er hoeft niet nagedacht te worden over wat iedereen morgen wil eten. Je kunt na je werk ergens blijven hangen. Je kunt een weekend weg. Je kunt uitslapen. Je kunt een film kijken die absoluut niet geschikt is voor kinderen. Je kunt een avond met een vriendin afspreken en pas naar huis gaan als je daar zelf zin in hebt.
En misschien ontdek je iets wat helpend is voor jou: wie ben je eigenlijk als je even niet bezig bent met wat goed, handig of leuk is voor je kinderen? Dat kan best even zoeken zijn. Als je jarenlang vooral hebt gedacht vanuit het gezin, is ‘wat wil ík?’ soms helemaal niet zo’n makkelijk antwoord. Misschien blijkt dat je meer behoefte hebt aan avontuur. Of juist aan rust. Misschien wil je vaker alleen weg. Misschien wil je meer tijd voor vriendinnen, voor werk, voor sporten, voor je nieuwe liefde, voor een hobby of voor helemaal niets.
Wat doet het gemis met je kinderen?
En om nog even eerlijk na te gaan bij jezelf: wat doet mijn grote missen met mijn kinderen? Help ik ze daarmee? Misschien laat je dat helemaal niet zo openlijk zien, maar kinderen hebben voelsprieten voor emoties van hun ouders. Laat jouw pijn niet hun vakantiepret beïnvloeden, of loyaliteitsconflicten oproepen over ‘moeten bellen‘.
Als je kinderen weten dat jij ze verschrikkelijk tot huilens toe zult missen, willen ze vermoedelijk alleen maar voor je zorgen (al is het op afstand en achteraf in hun verhalen). Natuurlijk is het fijn als ze weten dat je ze mist, maar ook voor hen geldt: ga hier zorgvuldig mee om en maak het niet te groot.
Niet in de wachtstand zitten
Je hoeft die dagen of weken dat ze weg zijn in de zomer niet optimaal te benutten. Er hoeft geen persoonlijke ontwikkeling uit te komen. Maar het kan wel een moment zijn om iets terug te vinden wat in het dagelijks leven nogal makkelijk verdwijnt onder de was, schoolroosters, boodschappen en de eindeloze logistiek van een gezin. Je bent namelijk niet alleen moeder. Je bent ook gewoon een vrouw die soms een paar dagen geen kinderen om zich heen heeft.
Ja, dat doet pijn soms, maar je kunt ook kiezen voor een andere kijk. Je kunt verdrietig in de wachtstand gaan zitten, smachtend naar dat telefoontje of appje of het moment dat ze terugkomen. Je kunt ook kiezen voor loslaten. Je kind hoeft er niet voor jou te zijn, is nu lekker op vakantie en jij zorgt voor jezelf. Je kunt kiezen voor verdragen: dit is wat het is, ik maak er het beste van en pak mezelf even op (en hou mezelf vast als er wel even groot gemis is). Hiervoor geldt: oefening baart echt kunst. Probeer het maar eens, en nog eens en nog eens. Met verdragen maak je niets weg, maar laat je het niet allesoverheersend zijn en geef je jezelf weer regie terug.
Een andere blik op het gemis
Misschien is dat uiteindelijk de prettigste manier om naar zo’n zomervakantie te kijken. Niet door jezelf wijs te maken dat je de kinderen niet mist. Natuurlijk doe je dat. Maar ook niet door van dat gemis het hoofdonderwerp van de vakantie te maken. Er mag ruimte zijn voor dat andere gevoel: ik had dit ooit anders voor me gezien. En daarna mag er ruimte komen voor jou, voor acceptatie van dit moment, van zijn met jezelf. Je kinderen zijn niet verdwenen, ze zijn er alleen even niet. Dat kun je aan, hoe lastig dat ook is.